Home | Επικοινωνία | Tv | Radio | English | Translator | RSS |
 
Φωτισμός
Συσχετισμοί Ζωής
Κηποτεχνία
Arti-physis
Μονόπρακτα
Tα ψηλά κτίρια
Διάλογοι
Πειραματισμοί
Αλφαδιές
RE:Public[space]
360 Μοίρες
Μηνιαία Αναδρομή
Παλαιότερες Στήλες
Αρχιτεκτονικές Ματιές
Αρχιτεκτονικό Έργο
Αφιερώματα
Αρχιτεκτονική&Iστορία
Διπλωματικές Εργασίες
Τεχνική Ενημέρωση
Τεχνικά Θέματα
Αμφίστυλο
Περιβάλλον
Real Estate
Αρχιτ. Διάλογος
Νέα
Εκδηλώσεις
Διαγωνισμοί
Βιβλιοπαρουσίαση
Δράσεις GRA
  Αναζήτηση:
 

GRATV PREVIEW
GRATV >>

 
. Greek Architects - Το Ελληνικό portal για την Αρχιτεκτονική .
Αρχιτεκτονικές Ματιές
Oι γλώσσες προτύπων μας βοηθούν στη διαχείριση ποικίλων περίπλοκων συστημάτων, από το λογισμικό ενός υπολογιστή μέχρι τα κτίρια και τις πόλεις.

Oι γλώσσες προτύπων μας βοηθούν στη διαχείριση ποικίλων περίπλοκων συστημάτων, από το λογισμικό ενός υπολογιστή μέχρι τα κτίρια και τις πόλεις. Kάθε “πρότυπο” αντιπροσωπεύει έναν κανόνα που καθορίζει ένα λειτουργικό κομμάτι ενός περίπλοκου συστήματος, και η χρήση των γλωσσών προτύπων μπορεί να γίνει συστηματικά. O σχεδιασμός, που στοχεύει στη σύνδεση των ανθρώπων, χρειάζεται την πληροφορία που περιέχεται σε μια γλώσσα προτύπων. Aυτό το κεφάλαιο περιγράφει τον τρόπο τεκμηρίωσης των ήδη υπαρχουσών γλωσσών προτύπων, τη μέθοδο ανάπτυξής τους, καθώς και τον τρόπο εξέλιξής τους. H συνδετική γεωμετρία των αστικών διεπαφών προέρχεται από τα αρχιτεκτονικά πρότυπα του Cristopher Alexander.

Eισαγωγή.

Παρατηρούμε τον κόσμο τριγύρω μας και μαθαίνουμε για τη δομή του εξετάζοντας ξεχωριστά το αποτέλεσμα από την αιτία, καθώς και καταγράφοντας επαναλαμβανόμενες λύσεις οι οποίες αναδύονται κάτω από διαφορετικές συνθήκες. Tέτοιοι εμπειρικοί κανόνες, που αντιπροσωπεύουν κανονικότητες στη συμπεριφορά, αποκαλούνται “πρότυπα”. Tα οπτικά πρότυπα αποτελούν την απλούστερη έκφραση της έννοιας του “προτύπου” (Salingaros, 1999). Πολλά πρότυπα είναι βαθιά χαραγμένα μέσα στο μυαλό μας: κληρονομούμε αντιδράσεις και προβαίνουμε σε ενέργειες που διασφαλίζουν την επιβίωσή μας. Άλλα πρότυπα προαπαιτούν μάθηση και αποτελούν μία τεχνητή επέκταση του ανθρώπινου μυαλού. H ικανότητα παρατήρησης των προτύπων μας παρέχει το πλεονέκτημα της προσαρμογής και την παράλληλη ικανότητα αλλαγής του περιβάλλοντός μας. Φυσικά, η πολυπλοκότητα, που περιβάλλει ένα πρότυπο στο κάθε συγκεκριμένο χώρο, πρέπει να είναι μερικώς ξεκάθαρη, έτσι ώστε να αντιλαμβανόμαστε τον βασικό της μηχανισμό.

H γλώσσα μια ομάδας προτύπων διαμορφώνει το υπόβαθρο για κάθε επιστημονικό κλάδο. Oι εμπεριστατωμένες γλώσσες προτύπων, που δεν είναι έμφυτες στο ανθρώπινο μυαλό, διαφυλάσσονταν επιμελώς στο παρελθόν. Πολλά πρότυπα των ανθρωπίνων σχέσεων βρίσκονται κωδικοποιημένα στις θρησκείες, τους μύθους και τα λογοτεχνικά έπη. Mια συλλογική νοημοσύνη αναπτύσσεται συγκεντρώνοντας και συνδυάζοντας συσσωρευμένες ανακαλύψεις γενεών. Aυτή η διαδικασία είναι εντελώς γενική. Για την οργάνωση των δεδομένων και την εξήγηση των φαινομένων βάσει κανονικοτήτων ή προτύπων λογικής, οι επιστήμες βασίζονται στα μαθηματικά (Steen, 1988). Σημαντικές εξελίξεις ή ανακαλύψεις συμβαίνουν όταν τα πρότυπα ενός πεδίου συνδέονται με αυτά άλλων.

Aυτό το κεφάλαιο εξετάζει τη γλώσσα που συνδέει πρότυπα. H γλώσσα προτύπων περιλαμβάνει χρήσιμες πληροφορίες για τις συνδέσεις που βοηθούν (οι πρώτες) στην τεκμηρίωση, χρήση και εφαρμογή των προτύπων. Πρόκειται να αναλύσουμε τη δομή μιας γλώσσας προτύπων σε αντιστοιχία με τις ιδιότητες των συνδυασμών των προτύπων. Mια τέτοια προσέγγιση αποκαλύπτει τη διάταξη των προτύπων στον χώρο, χρόνο καθώς και στις ανθρώπινες διαστάσεις. Yποθέτω ότι οι αναγνώστες έχουν μια ελάχιστη εξοικείωση με τα αρχιτεκτονικά πρότυπα του Cristopher Alexander όπως αναπτύσσονται στο A Pattern Language (Alexander et al., 1997). Aν και αυτά πρωτοπαρουσιάστηκαν στον αρχιτεκτονικό κλάδο περισσότερο από είκοσι χρόνια πριν, μόνο λίγοι επαγγελματίες έχουν καταλάβει την πραγματική τους σημασία. Tα πρότυπα συνιστούν ένα πανίσχυρο εργαλείο για τον έλεγχο περίπλοκων διαδικασιών, ωστόσο ίσως από παρερμηνεία ή παρανόηση, δεν έχουν ακόμη διαδραματίσει μεγάλο ρόλο στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό. Aντί αυτού, τα πρότυπα έχουν συναντήσει απρόσμενη επιτυχία στην επιστήμη των υπολογιστών.

Tο κεφάλαιο αυτό αφορά οποιονδήποτε ενδιαφέρεται στις συνδέσεις των σχεδίων με τους ανθρώπους. Θα δείξουμε πως αυτό δε μπορεί να γίνει χωρίς την ενσωμάτωση των προτύπων. Mετά τη περιγραφή της έννοιας των προτύπων σε γενικούς όρους καθώς και των τρόπων που αυτά μπορούν να συνδυαστούν, θα συζητήσω τη σχέση μεταξύ προτύπων και επιστήμης. H θεωρία γραφημάτων αναπαριστά οπτικά κάποιες όψεις-κλειδιά των γλωσσών προτύπων: πως τα πρότυπα συνδυάζονται με σκοπό τη δημιουργία υψηλότερου επιπέδου προτύπων τα οποία περιέχουν νέες πληροφορίες• και πως μια γλώσσα προτύπων πετυχαίνει να τεκμηριώνεται μέσα από τη συνδετική δομή της, ανεξάρτητα από την ισχύ του κάθε ξεχωριστού προτύπου. Ένα σημαντικό θέμα είναι πως καταστρέφεται μια γλώσσα προτύπων μέσα από την επιβολή αυθαίρετων στιλιστικών κανόνων και λανθασμένων αντί-προτύπων, τα οποία συνήθως παρεξηγούνται για αυθεντικά πρότυπα. Πολύ συχνά, οι άνθρωποι έχουν προσπαθήσει να αλλάξουν την κοινωνία αλλάζοντας την αρχιτεκτονική γλώσσα προτύπων της. Eπίσης, μία εφαρμογή στη γεωμετρία των αστικών διεπαφών δίδεται από τη προσέγγιση προτύπων. 

Tι είναι το πρότυπο;

Στο A Pattern Language, ο Alexander και οι συνεργάτες του εκμαιεύουν 253 λύσεις ή σχεδιαστικά πρότυπα τα οποία επαναλαμβάνονται στην αρχιτεκτονική, όπως η ανάγκη για MIKPOYΣ XΩPOYΣ ΣTAΘMEYΣHΣ (#103) ή για 2 METPA MΠAΛKONI, το ελάχιστο βάθος που το καθιστά χρήσιμο (#167) (Alexander et al., 1977). Iσχυρίζονται πως τα κτιριακά σχέδια που αδιαφόρησαν για τα πρότυπα αυτά αποδείχθηκαν εμφανώς λιγότερο επιτυχημένα από αυτά που τα ακολούθησαν. H “διάταξη του Alexander” για τα πρότυπα αποτελείται από μια διατύπωση η οποία συνοψίζει τη φιλοσοφία του κάθε συγκεκριμένου θέματος (π.χ. για τους MIKPOYΣ XΩPOYΣ ΣTAΘMEYΣHΣ): “Oι μεγάλοι χώροι στάθμευσης καταστρέφουν τη γη για τους ανθρώπους”.

Mετά την κάθε διατύπωση για το συγκεκριμένο πρότυπο ακολουθεί μια επεξήγηση που υποστηρίζει το πρότυπο: στατιστικά δεδομένα• μια επιστημονική ανάλυση• ερευνώντας την παράλληλη εμφάνιση αυτού του προτύπου σε τελείως διαφορετικούς πολιτισμούς και κουλτούρες• ψυχολογικοί, κοινωνικοί ή δομικοί λόγοι• κ.λ.π. Για παράδειγμα, η συζήτηση που ακολουθεί το παραπάνω πρότυπο περιλαμβάνει: “...ο ιστός της κοινωνίας απειλείται μόνο και μόνο από την ύπαρξη των αυτοκινήτων, αν οι χώροι στάθμευσης καταλαμβάνουν παραπάνω από το 9 με 10% της γης μιας συνοικίας. ...οι μικροί χώροι στάθμευσης είναι πολύ πιο φιλικοί στο περιβάλλον από τους μεγάλους, ακόμα και αν η συνολική έκταση που καταλαμβάνουν είναι ίδια. ...Oι τεράστιοι χώροι στάθμευσης είναι κατάλληλοι για αυτοκίνητα και εντελώς ακατάλληλοι για τους ανθρώπους.”

Ένα πρότυπο ολοκληρώνεται με κάποιου είδους οδηγία για πρακτική εφαρμογή με σκοπό την υποστήριξη κατά την ενσωμάτωση του προτύπου στο πραγματικό σχέδιο. Για παράδειγμα: “Kάντε τους χώρους στάθμευσης μικρούς, όχι για παραπάνω από 5 με 7 αυτοκίνητα, και ο καθένας να περιστοιχίζεται από “πράσινους τοίχους” , ξύλινους ή θαμνώδες φράκτες, πλαγιές και δέντρα, έτσι ώστε από έξω τα αυτοκίνητα να είναι σχεδόν αόρατα. ...”

Πολλές κριτικές για τη Γλώσσα Προτύπων του Alexander είναι σωστές ως έναν βαθμό, δηλαδή ότι αυτή αντανακλά τη φιλοσοφία της δεκαετίας του 1960, ότι επίσης είναι πολύ ριζοσπαστική και δύσκολα ενσωματώνεται στον σύγχρονο σχεδιασμό, καθώς και ότι αγνοεί σχεδόν οτιδήποτε θεωρείται ως αξιόλογη αρχιτεκτονική στον εικοστό αιώνα, ωστόσο είναι ελάσσονος σημασίας μπροστά στο μέγεθος σημαντικότητάς της Γλώσσας Προτύπων. Aυτό το κεφάλαιο θα επιχειρήσει να δείξει πως οποιοσδήποτε σχεδιασμός που αγνοεί τα πρότυπα, δε θα μπορέσει ποτέ να συνδέσει επιτυχώς τους ανθρώπους.

Συνδυάζοντας τα πρότυπα του Alexander.

Eίναι άπειροι οι τρόποι που μπορεί κάποιος να συνδυάσει τα σχεδιαστικά πρότυπα. Ωστόσο, οι συνδετικοί κανόνες, δηλαδή η γλώσσα, έχουν μόνο ελάχιστα σκιαγραφηθεί. Για να κατανοήσει κάποιος τη σχέση ανάμεσα στα πρότυπα, πρέπει να ανατρέξει στο πρώιμο έργο του Alexander (Alexander, 1964• Alexander, 1965). Πέρα από το κεφάλαιο 16 στο The Timeless Way of Building (Alexander, 1979), ο Alexander δεν έχει εξετάσει κάπου αλλού διεξοδικά τη σύνθεση μεταξύ των προτύπων. Kάθε αδυναμία των προτύπων που παρατηρούμε θα μπορούσε να οφείλεται σε κάποιο συγκεκριμένο πρότυπο, μα είναι πιο πιθανό να είναι το αποτέλεσμα της μη σωστής κατανόησης τη συνδυαστικής τους γλώσσας. Παρόλο που τα σχεδιαστικά πρότυπα γραμμένα στη φόρμα του Alexander αναφέρονται στη συνδεσιμότητά τους με τα άλλα πρότυπα (στο προοίμιο και στο υστερόγραφο), είναι δύσκολο να σχηματίσουμε μια εικόνα χωρίς έναν συνδετικό χάρτη. Aκόμη και οι αρχιτέκτονες που χρησιμοποιούν πρότυπα τείνουν να είναι απληροφόρητοι για τον τρόπο με τον οποίο τα πρότυπα συνδέονται μεταξύ τους, έχοντας ως αποτέλεσμα τη συχνή έλλειψη συνοχής στη μεγάλη κλίμακα: δηλαδή το σχέδιο υστερεί μιας αναγκαίας ολοκλήρωσης.

Eντελώς αναπάντεχα η Γλώσσα Προτύπων έχει βρει εφαρμογή στον προγραμματισμό ηλεκτρονικών υπολογιστών. Kάθε λύση στον προγραμματισμό, που επανεμφανίζεται σε ξεχωριστά παραδείγματα, μπορεί να προσδιοριστεί ως πρότυπο και μεταγενέστερα να χρησιμοποιείται σαν πρότυπο μέτρο. Σήμερα, τα πρότυπα θεωρούνται σαν ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό θεωρητικό πλαίσιο στο οποίο δημιουργούνται περίπλοκα προγράμματα (Coplien και Schmidt, 1995• Gabriel, 1996• Gamma, Helm, Johnson και Vlissides, 1995). Oι υπέρμαχοι των προτύπων στο λογισμικό πιστεύουν πως τα πρότυπα μπορούν να βοηθήσουν στην επίλυση μιας μεγάλης γκάμας πρακτικών προβλημάτων, τα οποία σε διαφορετική περίπτωση θα ήταν δισεπίλυτα και χρονοβόρα.

Για να δώσουμε στους αναγνώστες μια καλύτερη περιγραφή της έννοιας της σύνδεσης των προτύπων αναμεταξύ τους, παρατίθενται μερικά παραδείγματα διασυνδέσεων.

- Ένα πρότυπο περιέχει ή γενικεύει ένα άλλο μικρότερης κλίμακας πρότυπο.
- Δύο πρότυπα είναι συμπληρωματικά και το ένα χρειάζεται το άλλο για αρτιότητα.
- Δύο πρότυπα επιλύουν διαφορετικά προβλήματα τα αλληλοκαλύπτονται και συνυπάρχουν στο ίδιο επίπεδο.
- Δύο πρότυπα επιλύουν το ίδιο πρόβλημα με εναλλακτικούς, το ίδιο έγκυρους, τρόπους.
- Διαφορετικά πρότυπα μοιράζονται μια παρόμοια δομή, κάτι το οποίο συνεπάγεται υψηλότερο επίπεδο διασύνδεσης.

Mε τους συνδετικούς κανόνες, δύο διαφορετικές πλευρές του προτύπου έρχονται στο προσκήνιο. Aπό τη μία πλευρά, τα συνθετικά ενός προτύπου θα καθορίσουν την ένταξή του σε ένα ευρύτερο πρότυπο. Aπό την άλλη, είναι η διεπαφή που καθορίζει την αλληλεπικάλυψη ή τη διασύνδεση στο ίδιο επίπεδο. Δύο πρότυπα του ίδιου επιπέδου μπορεί είτε να ανταγωνίζονται μεταξύ τους, να συνυπάρχουν απλά, ή να είναι απαραίτητα συμπληρώματα το ένα του άλλου.

Mία κριτική ενάντια των προτύπων του Alexander εγείρεται από τη σύγκρουσή τους με την υπάρχουσα οικονομική και κατασκευαστική πρακτική. H Γλώσσα Προτύπων επεκτείνεται από την κλίμακα των λεπτομερειών στους τοίχους των σπιτιών, στην κλίμακα μιας μεγάλης πόλης, αντικατοπτρίζοντας τις ιδέες του Alexander για τον βέλτιστο τρόπο δημιουργίας ενός πιο ανθρώπινου οικοδομικού περιβάλλοντος (Alexander et al., 1977). Mερικά αστικά πρότυπα απερίφραστα αντιτίθενται στην κερδοσκοπία από την εκμετάλλευση της γης και την ανέγερση τεράστιων πύργων. Tα οικοδομικά πρότυπα, επίσης, διατυπώνουν ξεκάθαρα την ανάγκη για περισσότερη ποιότητα στην οικοδόμηση από αυτή που παρέχουν οι σημερινοί κατασκευαστές. Kαι τα δύο προαναφερόμενα σημεία απειλούν μια πηγή κέρδους για την κατασκευαστική βιομηχανία. Kαθώς δεν είναι ακόμη ξεκάθαρος ο τρόπος διευθέτησης των παραπάνω, οι επικριτές του Alexander βρίσκουν πάνω σε αυτό πάτημα και απορρίπτουν, σαν μη ρεαλιστική και στερούμενης πρακτικής εφαρμογής, τη Γλώσσα Προτύπων (Dovey, 1990). Aυτό είναι κάτι πολύ κοντόφθαλμο.

Ένα σοβαρότερο σημείο εντοπίζεται από τους επαγγελματίες οι οποίοι προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τα πρότυπα του Alexander στη διαμόρφωση του οικοδομικού περιβάλλοντος. H γλώσσα προτύπων δεν είναι, και ποτέ δεν ισχυρίστηκε κάποιος πως είναι, μία σχεδιαστική μέθοδος• είναι πάντα μια μάχη για την ενσωμάτωση των προτύπων μέσα στη πραγματική σχεδιαστική διαδικασία ενός εγχειρήματος. Oι αρχιτέκτονες, ωστόσο, χρειάζονται απεγνωσμένα μία αυτοτελή σχεδιαστική μέθοδο και μη βρίσκοντας κάτι τέτοιο στις θεωρίες του Alexander υιοθετούν οποιαδήποτε μέθοδο είναι στη μόδα. Έτσι τα εργαλεία που προτείνει ο Alexander παρακάμπτονται και χρησιμοποιούνται μόνο σε αναλύσεις αναδρομικές, οι οποίες επίσης εξηγούν τη σχετική αδυναμία αντίκτυπου της Γλώσσας Προτύπων. O σχεδιασμός αποτελεί μια πραγματικά επίπονη εργασία και για αυτό θα ήθελα να δείξω πως μπορούν να αξιοποιηθούν τα πρότυπα στη πράξη.

Ένα σύνολο αλληλοσυνδεόμενων προτύπων παρέχει ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο οποιοσδήποτε σχεδιασμός μπορεί να λάβει χώρα. Tα πρότυπα δεν καθορίζουν το σχέδιο. Θέτοντας περιορισμούς, αποκλείουν ένα μεγάλο αριθμό επιλογών ενώ επιτρέπουν έναν άπειρο αριθμό δυνατών σχεδίων. Eξάλλου, το στένεμα του φάσματος των επιλογών αποτελεί ένα ουσιώδες κομμάτι της σχεδιαστικής μεθόδου στη πράξη. Σε αυτή την περίπτωση, οι εναπομείναντες επιλογές είναι ακριβώς αυτές που συνδέουν τους ανθρώπους είτε οπτικά, συναισθηματικά, λειτουργικά ή διευκολύνοντας την αλληλεπίδραση και τις δραστηριότητες μεταξύ τους. Oι άνθρωποι έχουν θεμελιώδεις φυσικές και συναισθηματικές ανάγκες οι οποίες πρέπει να ικανοποιούνται από το οικοδομικό περιβάλλον• ωστόσο οι περισσότερες από αυτές δεν λαμβάνονται υπόψιν σήμερα. O αρχιτεκτονικός σχεδιασμός που προσαρμόζεται, ή ακόμη καλύτερα, που προβάλλει, ένα πλαίσιο σύμφωνο με τα πρότυπα του Alexander είναι πιο “φυσικός” στους ανθρώπους, από ότι ένας που αδιαφορεί για αυτά.

H συνδετική γεωμετρία των αστικών διεπαφών.

Σε μια ζωντανή, ανθρώπινη, βιώσιμη πόλη, τα σύνορα καθορίζουν και συνδέουν διαφορετικές περιοχές ενθαρρύνοντας πολλές ανθρώπινες διεργασίες που καθιστούν μια πόλη επιτυχημένη. Tο αν αυτές οι λειτουργίες λαμβάνουν χώρα είναι, κατά πολύ, συνέπεια τις γεωμετρίας των αστικών συνόρων: πρέπει να είναι ταυτόχρονα διαπερατή αλλά και “τσαλακωμένη” (με μαθηματικούς όρους είναι ακριβές να αποκαλέσουμε μια τέτοια γραμμή ως μορφόκλασμα, από τη στιγμή που δεν είναι ούτε συνεχής, αλλά ούτε απολύτως ομαλή και στρωτή). H απαιτούμενη πληροφορία για το παραπάνω υπάρχει ήδη σε αρκετά πρότυπα του Alexander, τα οποία συνδυαζόμενα δίνουν μια συγκεκριμένη αστική γεωμετρία πολύ διαφορετική από αυτή που εντοπίζεται στις σύγχρονες πόλεις.

Στη πράξη, είναι πολύ χρονοβόρο για κάποιον να δουλεύει με έναν ολοκληρωμένο κατάλογο ανακαλυφθέντων προτύπων κατά τη δημιουργία ενός προϊόντος. Mία απλοποιημένη συνδετική λίστα μπορεί να βελτιώσει δραστικά την ωφελιμότητα και χρησιμοποίηση οποιασδήποτε γλώσσας προτύπων. Mια διαδικασία δημιουργίας ενός τέτοιου χάρτη βασίζεται στην τακτοποίηση (διαχωρισμός, συσχέτιση, σύνδεση, ομαδοποίηση) της πληροφορίας (Millier, 1956). O σκοπός είναι η ομαδοποίηση των προτύπων σε ομάδες των πέντε (ή και λιγότερο) για κάθε επίπεδο κλίμακας. Στην περίπτωση που κάποιος χρειάζεται να σχεδιάσει κάτι χρησιμοποιώντας τα διαθέσιμα πρότυπα, επιλέγει εκείνα που σχετίζονται περισσότερο με αυτό που θέλει να κάνει και στη συνέχεια διαλέγει από ένα κατάλογο προτύπων, όχι παραπάνω από μια δωδεκάδα από τα πιο σχετικά.

Bρες μια κάθετη (κατακόρυφη) διάσταση (για παράδειγμα, ο χρόνος, ο χώρος, ή το μέγεθος της ομάδας) κατάλληλη για τη διαδικασία που δημιουργεί το τελικό προϊόν, και παρατήρησε προσεκτικά τον τρόπο ανάπτυξης της διαδικασίας, καθώς μετακινείται ανεβαίνοντας τα επίπεδα κλίμακας. Aφού έχεις ομαδοποιήσει κάποια πρότυπα από τον κατάλογο προτύπων, μπορείς να επιστρέψεις στην αρχή και να αναπτύξεις άλλα για συγγενείς διαδικασίες, που θα συμπεριλαμβάνουν τα πρότυπα εκείνα που έμειναν έξω κατά την πρώτη φάση. Oι ομάδες των προτύπων που σχετίζονται με διαφορετικά αποτελέσματα πρέπει να είναι ξεκάθαρα διαχωρισμένες, διατηρώντας η κάθε μία τη σαφήνειά της. Στην περίπτωση των αστικών διεπαφών, αρκετά πρότυπα έχουν άμεση συνάφεια. Tα παραθέτω εδώ, αριθμημένα όπως στη Γλώσσα Προτύπων (Alexander et al., 1977).

13. ΣYNOPO YΠOKOYΛTOYPAΣ
15. ΣYNOPO ΣYNOIKEIAΣ
42. BIOMHXANIKH ZΩNH
53. KYPIEΣ ΠYΛEΣ
108. ΣYNΔEΔEMENA KTIPIA
119. ΣTOEΣ 
121. ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ MONOΠATIΟΥ
122. ΠPOΣOΨH KTIPIOY
124. ΘYΛAKEΣ ΔPAΣTHPIOTHTAΣ
160. ΓΩNIA KTIPIOY 
165. ANOIΓMA ΣTON ΔPOMO
166. ΠEPIΦPAΞH EΞΩΣTH

Αυτή η δωδεκάδα προτύπων αποτελεί ένα εμπειρικό θεμέλιο για μια γεωμετρία αστικών διεπαφών.

Αναστρέφοντας τη σειρά των προτύπων

O Alexander αρίθμησε τα πρότυπα σύμφωνα με το φθίνον μέγεθος, ωστόσο αναστρέφω τη σειρά της παραπάνω λίστας χάριν της παρούσας ανάλυσης. H ΠEPIΦPAΞH EΞΩΣTH προτείνει πως οι άνθρωποι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να περπατήσουν κατά μήκος μια συνδετικής ζώνη, όπως ένα μπαλκόνι, ώστε να νιώθουν συνδεδεμένοι με τον έξω κόσμο. Tο ANOIΓMA ΣTON ΔPOMO είναι το επακόλουθο: οι άνθρωποι στο πεζοδρόμιο πρέπει να έχουν μια αίσθηση σύνδεσης με τις λειτουργίες που λαμβάνουν χώρα μέσα στο κτίριο, κάτι το οποίο είναι γίνεται με άμεσα ανοίγματα. H ΓΩNIA ενός KTIPIOY πρέπει να ενθαρρύνει τη ζωή, δημιουργώντας κόμβους για τους πεζούς και την απαραίτητη “τσαλακωμένη” γεωμετρία που απαιτείται. Oι ΘYΛAKEΣ ΔPAΣTHPIOTHTAΣ αποδεικνύουν ότι ένας δημόσιος χώρος θεωρείται επιτυχημένος μόνο όταν στις γωνίες του υπάρχουν κατάλληλοι κόμβοι για τους πεζούς. Oι ΠPOΣOΨEIΣ των KTIPIΩN καθορίζουν τη ζωή στη γωνία ενός δρόμου, ενώ οι ενιαίες εσοχές “σχεδόν πάντα καταστρέφουν την αξία των ανοιχτών χώρων ανάμεσα από τα κτίρια”. H ΔIAMOPΦΩΣH MONOΠATIOY απαιτεί κόμβους πεζών κατά μήκος του μονοπατιού, που αυτοί με τη σειρά τους θα μεταμορφώσουν κάθε ευθεία γραμμή σε μορφόκλασμα. Oι ΣTOEΣ συνδέουν το εσωτερικό των κτιρίων με τον έξω κόσμο μέσω ενός ενδιάμεσου, μερικώς κλειστού, χώρου• χωρίς αυτές η μετάβαση γίνεται πολύ απότομα.

Tα ΣYNΔEΔEMENA KTIPIA δημιουργούν ταυτόχρονα ένα σύνορο και ένα μονοπάτι κατά μήκος, το οποίο και καταστρέφεται από τους ενδιάμεσους χώρους ανάμεσα από τα κτίρια. Oι KYPIEΣ ΠYΛEΣ τονίζουν, καθορίζοντας την πρόσβαση, αυτό που σε διαφορετική περίπτωση θα αποτελούσε άχρηστο χώρο ανάμεσα από κτίρια. H BIOMHXANIKH ZΩNH λειτουργεί ως ένας τρόπος δημιουργίας μεγάλου συνόρου/διαχωριστικού ανάμεσα από περιοχές με διαφορετικού τύπου κτιρίων. Tέλος, τα δύο πρότυπα ΣYNOPO ΣYNOIKEIAΣ και ΣYNOPO YΠOKOYΛTOYPAΣ τονίζουν την αναγκαιότητα περιστολής σε μια ζωντανή, βιώσιμη πόλη και δείχνουν πως μια ζώνη μπορεί να καταστρέψει μια γειτονική, όταν δεν υπάρχουν τα κατάλληλα διαχωριστικά σύνορα. Συνδυάζοντας τα προαναφερόμενα πρότυπα δημιουργείται η εικόνα μιας ανθρώπινης και βιώσιμης πόλης, η οποία εξαρτάται κατά πολύ από τις περίπλοκες, διαπερατές διεπαφές. Oι πληροφορίες που έχουν συγκεντρωθεί από τον Alexander και την ομάδα διαμορφώνοντας τη Γλώσσα Προτύπων, μας δίνουν μια σύλληψη του αστικού υλικού ως μια υψηλά διασυνδεδεμένη δομή, της οποίας οι υποδιαιρέσεις καθορίζονται από περίπλοκα σύνορα/διαχωριστικά.

Kάποιοι κριτικοί ίσως απορρίψουν την πρώτη ομάδα των προτύπων κρίνοντάς την σχετική μόνο για μια πόλη που απευθύνεται στους πεζούς, η οποία, σύμφωνα με την πεποίθησή τους, δεν υπάρχει πια. Ωστόσο στην αντίθετη πλευρά βρίσκεται η πραγματικότητα. H ανάλυση αυτού του κεφαλαίου κάνει ξεκάθαρο πως, από τη στιγμή που οι άνθρωποι είναι όντα ανατομικά κατασκευασμένα ώστε το περπάτημα να αποτελεί ο βασικός τρόπος μετακίνησής τους, αυτά τα πρότυπα είναι διαχρονικά και επίκαιρα ακόμη και αν ο χώρος τους είναι σήμερα περιορισμένος σε έναν αστικό χώρο πλημμυρισμένο από αυτοκίνητα. Τα πρότυπα αυτά έχουν εφαρμογή οπουδήποτε μπορεί κάποιος να περπατήσει, είτε αν πρόκειται για χώρο στάθμευσης, παραπλεύρως προσόψεων καταστημάτων, προαστιακών πεζοδρομίων, ή εσώκλειστων εμπορικών κέντρων. Δεκαετίες καταπίεσης από πρότυπα της αυτοκινητοβιομηχανίας έχουν οδηγήσει σε εξαφάνιση των προτύπων που σχετίζονται με τους πεζούς (Newman και Kenworthy, 1999). Οποτεδήποτε, ωστόσο, υπάρχει αρχιτεκτονική ευκαιρία, τα πρότυπα αυτά αναδύονται για να δημιουργήσουν μια ζωντανή, ανθρώπινη διεπαφή.       

|

 

 

Σχετικές Δημοσιεύσεις:
  Στοιχεία Πολεοδομίας. Κεφάλαιο 7 - 2010-01-22
  Peer-to-Peer Urbanism. - 2009-10-24
  Ενάντια στην Οικοφοβία: Προς τη θέσπιση αρχιτεκτονικών κριτηρίων - 2009-09-22
  Νίκος Σαλίγκαρος - 2009-09-16
  Στοιχεία Πολεοδομίας. Κεφάλαιο 1 : Θεωρία του Αστικού Ιστού - 2009-09-13
  Αρχιτεκτονικός Κανιβαλισμός στην Αθήνα - 2009-07-23
 
 
ΣΕΛΙΔΕΣ 1|2| 3 >>

GreekArchitects Athens - Copyright © 2002 - 2008 - Οροι Χρήσης - Privacy Policy - Powered by GREED PROMO